Byagenze bite
Icapiro rya arXiv ryerekana ibizamini bibiri byo gupima kubogama mubyitegererezo byururimi runini hamwe nicyitegererezo cyururimi-cyerekezo gikoreshwa mu kumenyesha ibyemezo byimodoka. Abanditsi batangaza ko icyitegererezo cy’abanyamaguru guhitamo umusaruro cyatewe nuburinganire, ubwoko, idini, ubumuga, imyaka, imiterere yuruhu ndetse nubukungu bwimibereho.
Uru rupapuro rwashyikirijwe arXiv ku ya 31 Kanama 2026, rusuzuma ikoreshwa ry’icyitegererezo rusange “gisanzwe” mu gufata ibyemezo by’imodoka yigenga. Ikibazo nyamukuru ni ukumenya niba imiterere yindimi nicyitegererezo cyururimi-icyerekezo bizana kubogama kwabantu mu gufata ibyemezo niba ikinyabiziga kigomba kwiyegurira abanyamaguru. Inkomoko yerekana iki nkikibazo cyo gusuzuma sisitemu ya AI, aho kuba ibimenyetso byerekana ko amato yihariye yubucuruzi yigenga-yimodoka yangije ibyangiritse. Ibiboneka bihari byerekana akazi hafi yimyitwarire yicyitegererezo no gusuzuma, ntabwo byanditswe mumihanda.
Abanditsi batanga uburyo bubiri bwo kugerageza. Ibizamini "Ibindi Byose Bingana" bigamije kugereranya ibyemezo mugihe uhinduye ikiranga abanyamaguru, bigatuma abashakashatsi basuzuma niba igisubizo cyikitegererezo gihinduka mugihe ibindi bisigaye bikorwa bihoraho. Ibizamini bya "Kwishyira ukizana" bisuzuma niba icyitegererezo gifata ibyemezo bihamye mugusuzuma bijyanye. Inkomoko igaragaza ubu buryo ariko ntabwo itanga inzira zuzuye, ingano yicyitegererezo, urutonde rwicyitegererezo cyangwa ibisubizo byumubare mubisobanuro bihari. Ibisobanuro byerekana uburyo bwo kugereranya, mugihe usize ibisobanuro birambuye kubikorwa byuzuye.
Raporo idasobanutse ivuga ko LLMs na VLMs zafashe ibyemezo bitanga abanyamaguru byatewe n'uburinganire, ubwoko, idini, ubumuga, imyaka, imiterere y'uruhu n'imibereho myiza y'abaturage. Ivuga ubwoko nurwego rwo kubogama rwatandukanye kurugero kandi rugaragaza uburyo bwisubiramo. Inkomoko ntivuga ko ibyitegererezo byose byerekanaga kubogama, kumenya amatsinda yihariye yatoneshejwe cyangwa atishoboye muri buri kizamini, cyangwa kwerekana inshuro zose ibisubizo byabera mumihanda nyabagendwa. Kubwibyo, ibisobanuro bishyigikira impungenge zijyanye nicyitegererezo cyapimwe ariko kigabanya imyanzuro yerekeye kohereza.
Ibisobanuro birambuye: arxiv.org ↗
Impamvu ari ngombwa
Ibyavuye mu bushakashatsi byerekana ko gusuzuma AI ku binyabiziga byigenga bisaba ibirenze gupima intsinzi ya tekiniki: kubogama kwabaturage mu byemezo by’icyitegererezo bishobora kugira ingaruka ku buryo sisitemu ifata abanyamaguru mu bihe bikomeye by’umutekano.
Ubusobanuro bufatika nuko icyitegererezo gishobora kugaragara ko gifite ubushobozi kumurimo usanzwe mugihe ugitanga ibyemezo bitaringaniye mugihe ibiranga imibereho biri mubice. Mu rwego rwimodoka-yigenga, gutanga abanyamaguru ntabwo ari umurimo wururimi gusa: bifitanye isano no guhitamo umutekano kubijyanye nuburyo ikinyabiziga kigomba kwitwara kubakoresha umuhanda wangiritse. Uru rupapuro rero ruvuga ko ubutabera bugomba gusuzumwa hamwe n’imikorere ya tekiniki mugihe icyitegererezo gikoreshwa mu kuyobora ibyemezo nkibi. Itandukaniro rifite akamaro kuko ibisohoka bijyanye nibisabwa ibyemezo, ntabwo ari politiki yuzuye yo gutwara.
Ubushakashatsi kandi burwanya igitekerezo rusange cyihishe inyuma yo gukoresha icyitegererezo rusange kigamije gutekereza kubinyabiziga: ko guhura kwinshi mubumenyi bwabantu bizatanga ibitekerezo byizewe byubwenge-bwenge. Niba icyitegererezo cyerekana imiterere ijyanye nimyitwarire idahwitse yabantu, kuyongera mubikorwa byicyemezo cyimodoka bishobora kwimura ubwo buryo muri sisitemu ikorera mumwanya rusange. Inkomoko ntigaragaza ko iyimurwa ryabaye mumodoka zoherejwe, ariko irerekana ingaruka zishoboka abaterankunga bakeneye kugerageza mbere yo kwishingikiriza kuri ubu buryo. Impungenge rero zerekeye inzira ishoboka yo gushushanya no kuyisuzuma, ntabwo ibyanditswe byanditse.
Ibipimo bishobora kuba ingirakamaro kuko bifata ibizamini bibogamye nkigice gisubirwamo cyo gusuzuma AI aho kuba ikibazo cyavumbuwe nyuma yo koherezwa. Kugerageza ibiranga byinshi birashobora kwerekana imikoranire imwe ikingiwe -cyiciro cyo kugenzura ibura, mugihe ugereranije moderi irashobora kwerekana ko sisitemu zitandukanye zananiranye muburyo butandukanye. Nubwo bimeze bityo, impapuro ni progaramu ya arXiv, kandi isoko iboneka ntabwo irimo kwigana kwigenga, uko urungano rusubirwamo, amakuru nyayo yo gutwara ibinyabiziga, isesengura ryimpanuka cyangwa ibimenyetso byerekana itandukaniro ryibipimo bihinduka mubisubizo bifatika. Izi mipaka zituma igipimo cyerekana amakuru yo kwerekana, mugihe usize isi-nyayo akamaro ntigakemutse.
Uburyo bukoreshwa: Uburyo bukora
Shakisha ikoranabuhanga ryihishe inyuma yiri terambere.
Why can ethical evaluation not be reduced to one model score?
Ibyo kureba
Ibibazo bikurikira bizakurikiraho ni ibihe byerekana ibintu byerekana ingaruka zikomeye, niba ibyagaragaye bikomeje kuba hanze yerekana ibipimo ngenderwaho, kandi niba impinduka zicyitegererezo cyangwa umutekano wigenga zishobora kugabanya kubogama nta guteza ibibazo bishya byumutekano.
Isuzuma ryuzuye rigomba gusobanura igishushanyo mbonera no gukwirakwiza. Ibisobanuro byingenzi birimo umubare nindangamuntu byerekana urugero rwasuzumwe, niba LLM yakiriye ibintu byanditse gusa mugihe VLMs yakiriye amashusho, uko ibiranga abanyamaguru byagaragajwe, uko umusaruro wasobanuwe, kandi niba ibyerekanwe byerekana uko umuhanda umeze. Ibisobanuro ntabwo byerekana ingaruka zingana, intera yicyizere, igipimo cyamakosa, kugereranya shingiro cyangwa ikwirakwizwa ryimanza, ntabwo rero abasomyi badashobora kumenya uhereye kuriyi soko ingano nini cyangwa ikomeye itandukaniro ryatangajwe. Hatabayeho ibyo bipimo, abstract yerekana icyerekezo nubunini ariko ntabwo igereranya ryukuri ryibyago.
Ikurikiranwa rikomeye ryagerageza kumenya niba imiterere irokoka impinduka mumagambo, imiterere yishusho, itara, imiterere yumuhanda n imyitwarire yabanyamaguru. Byaba ngombwa kandi kugereranya ibisubizo byicyitegererezo hamwe na politiki nyayo cyangwa igenzura rigenga ikinyabiziga, kubera ko icyifuzo cyicyitegererezo gishobora gushungura, kurengerwa cyangwa kwirengagizwa nibindi bice. Inkomoko iraganira ku cyitegererezo kiyobora ibinyabiziga byigenga-bifata ibyemezo, ariko ntibisobanura ko sisitemu zapimwe zigenzura ibinyabiziga cyangwa ko icyitegererezo cyasuzumwe gikoreshwa mubicuruzwa bigenda mumuhanda. Uku gutandukana birakenewe mugusobanura ibipimo ngenderwaho nkibimenyetso byerekeranye na sisitemu nini yimodoka.
Abashinzwe iterambere n'abashinzwe kugenzura ibikorwa bashobora gukenera kureba uburyo ibizamini nkibi byinjizwa mubibazo byumutekano hamwe nubuziranenge bwamasoko. Ingamba zingirakamaro zishobora kubamo isuzumabumenyi ryahinduwe, kugenzura byigenga, kugenzura neza gushidikanya no kugenzura bidashingiye ku buryo bwo gufata ibyemezo, ariko inkomoko ntabwo igerageza kugabanyirizwa ibihano. Akazi kazoza kagomba gutanga raporo niba kugabanya ibyiyumvo by’abaturage nabyo bihindura umutekano muri rusange, niba icyitegererezo gishobora gusobanura ibyemezo byabo buri gihe, nuburyo inshingano zahabwa mugihe sisitemu iyobowe nicyitegererezo ihitamo nabi cyangwa ivangura. Hagati ntizwi neza niba ibimenyetso byerekana kubogama byerekana imyitwarire mumodoka nyayo. Icyo kibazo kizakenera ibimenyetso bihuza ibyitegererezo bigenzurwa nibisubizo nibisubizo mumodoka.