Dellu ci xibaar yi
YeesalAI Understanding

Gëstukat yu waa Turki defar nañu aplikaasioŋ IA ngir xàmmee xeeti kutt yi

Gëstukat yi ci Daara bu kawe bu Hacettepe ñungi defar ap aplikaasioŋ bu lalu ci juntuwaay yu bees yi ngir xàmmee xeetu kutt yi ci nataali telefon yu xarañ yi ngir jàppale ci topp risku feebaru hemorragik bu Crimea-Congo.

4 min readRead the linked source
Source-provided image accompanying Turkish researchers develop AI app to identify tick species
RoyuwaaySource biñ enregistre
Siiwalkat
dailysabah.com
Lëkkalekaayu cosaan
dailysabah.comhttps://www.dailysabah.com/turkiye/turkish-researchers-develop-ai-app-to-identify-tick-species/news/amp
Xeetu balluwaay
Source buñ lëkkale — joxe wuñu status source bu njëkk bi.
KontekstXam lii ci 60 seconde

Tambalil fii

Term yu am solo

Xarañteg xelu masin (IA)
Barab bu yaatu biy tabax sistem yuy def liggéey yuy laaj xàmmee motif yi, xalaat, làkk, wala jël yenn dogal.
Man-man
Variable input bu model bi di jëfandikoo ngir wax luy am.
Nattal sa boppModèlu IA leeral quiz

Lu xew

Benn ekip ci Daara bu kawe bu Hacettepe, ki ko jiite mooy Olcay Hekimoğlu benn ci kilifa yi, TÜBITAK di leen jàppale, ñu ngi defar benn aplikaasioŋ buy jëfandikoo IA ngir xàmmee xeeti kutt yi ci nataali telefon yu xarañ yi. Projet bi ñu nara def ci diiru ñetti at, li ko taxa jokk mooy ñu gaaw ci ràññee kutt yi, rawatina ci xeetu kutt yu melni Hyalomma marginatum yuñ xamni ñooy joxe feebaru hemorragique bu Crimea-Congo (CCHF).

Projet bi tuddu 'Amodèlu Xarañteg xelu masin bu sukkandiko ci ay telefon yu xarañ ngir gaaw, yomb te yomb xàmmee xeetu kutt yi ci Turki' ñungi ci di liggéey fi mu nekk nii ci Daara bu kawe bu Hacettepe. Ekip bi mingi tabax benn base de done ngir tàggat nit ñi, ñu jëfandikoo misaali kutt yu wóor yuñ firnde ci màndarga morphologique ak ci jàngat ADN.

Xeetu IA bi ñu ngi koy tàggat ngir mu xàmmee juróom ñatti xeeti kutt, ñu gëna bàyyi seen xel ci Hyalomma marginatum, muy vecteur bu ñu xamee ci CCHF. Li tax ñu defar aplikaasioŋ bi mooy jàngat nataali kutt yuñ jota dindi ci nit wala baayima, ndax gëstukat yi gis nañu ni kutt yi ci nekk mën nañu lëndëm wala ñu soppi seen yaram, te loolu mën na tax ñu baña mëna ràññee kutt yi.

Ngir mëna wax ni jumtukaay bi mën nañu ko jëfandikoo ci àdduna dëgg, ekip bi mingi natt model bi ci aparey yu bari ci telefon yu xarañ yi ak ci anam yu leer. Ñu ngi defar aplikaasioŋ bi itam ngir mu mëna dox ci net bi, te loolu lu am solo la ci jëfandikukat yi ci àll bi wala ci dëkk yu sori yi nga xamni mënu ñu am internet.

Sistem bi dafa am jumtukaayu kaaraange: sudee nataal biñ yonne dafa fësul lool wala doyul ngir ràññee ko bu baax, IA bi dañu ko prograam ngir mu laaj nataal bu bees wala digal jëfandikukat bi mu seet jàngat bu lalu ci kàngam moo gën ñu koy forse, te mën na nekk lu jaarul yoon.

Ay leeral ci cosaan: dailysabah.com ↗

Lu tax mu am solo

Projet bii dafay wax ci jafe-jafe wérgi-yaram bu mag ci Turki, ndax foofu la CCHF faat lu ëpp 17 000 nit, ba noppi téemeeri nit ñàkk ci seen bakkan li ko dalee 2002. Gëstukat yi dañu bëgga teela ràññee feebaru kutt yi, suñu joxee jumtukaay bu yomb te yomb ngir baykat yi, liggéeykati wàllum paj yi ak nit ñépp. Sistem bi dañu ko jagleel ngir mu mëna dox ci biti, suko defee mu mëna am njariñ ci dëkki kaw yi nga xamni jokkolante internet bi bariwul. Rax ci dolli, projet bi dafay wane wóor-wóoru àdduna dëgg, ci di tàggat model bi ci nataal yu bari te baax, ba noppi diko natt ci anam yu bari yu leer ak environmaa bi, moo gën ñuy wéeru ci done yu bawoo ci labo. Xeetu liggéey boobu mën na yokk bu baax xam-xam ak dajale done ci wàllu séddale kutt yi.

Lu gëna am solo ci wàllu wérgi-yaramu nit ñi mooy fexe am jumtukaay bu gaaw buy xàmmee kutt yi, ndax kutt yi dañuy wéy di lore ci wàllu wérgi-yaram ci Turki. Su projet bi di may jëfandikukat yi ñu gaaw ci xàmmee vectëri feebar yi, projet bi dafay jàppale ci am done yu gëna yaatu ci wàllu science ci wàllu séddaleb kutt yi ak kaaraange wérgi-yaramu nit ñi.

Li projet bi wuutale ci yeneen yi mooy li gëna am solo mooy liggéey bi am ci àdduna bi moo gën liggéey bu baax bi am ci labo bi kese. Su gëstukat yi tàggatee model bi ci nataal yu bari yuñ jëlee ci tool bi, ba noppi ñu fexe ba liggéey bi nekk ci biti, gëstukat yi dañuy saafara jafe-jafe yi ñuy faral di gis ci jumtukaayi saytu yi lalu ci IA.

Gëstukat yi dañu leer ni jumtukaay boobu mënul wecci saytu feebar bi ci wàllu paj. Lu moy loolu, dafay jàppale nit ñi ak liggéeykat yi ci wàllu faju ñu jël yenn dogal ci wàllu exposition ci feebar yiy joxe kutt.

Interactive Mechanism

Mekanism buy weccoo xalaat: naka lay doxee

Saytu xarala yu bees yi ci ginaaw yokkute bii ci anam wu weccoo xalaat.

System Requirements:
Best ArchitecturePure RAGRecommended pattern
Hallucination RiskVery LowGrounding efficacy
Update Cost$0 (Vector sync)Ongoing maintenance
Core takeaway: Fine-tuning teaches models how to speak (form, style, syntax); RAG teaches models what to say (verifiable facts). Never use fine-tuning alone for factual memory.
Saytu konsept buy weccoo xalaat+10 Points
AI Models Explained Quiz

Which component of an AI application is the machine-learning model itself?

Li nga wara seetaan ci topp

Fi ñu tolli nii projet baa ngi ci diiru ñatti at. Li gëna am solo ci ëlëg mooy ñu defar benn base de done bu mat te leer ci xeeti kutt yi, ñu jëfandikoo xeetu morphologie ak ADN buñ firnde, ginaaw ga ñu def test yu tar ci environmaa yiñ saytu ak ci tool yi yépp. Gëstukat yi dañu wax bu leer ni jumtukaay bi du mëna saytu feebar bi, te des nañu xool naka lañuy jëfandikoo aplikaasioŋ bu mujj bi ci nit ñi wala ñu boole ko ci sistem yiy saytu wérgi-yaram yi fi nekk.

Ñu ngi waaja def projet bi ci diiru ñetti at. Ci jamono jii, ekip bi dina wéyal di setal xeetu IA bi ba noppi yaatal base de done ngir boole ci yeneen xeeti kutt ci yeneen xeetu kutt yi ci kanam.

Ba leegi xama guñu ni aplikaasioŋ bi mën na am ci ñépp, ndax ba leegi projet baa ngi ci wàllu defar ak saytu.

Xarañteg IA ci anam yu dëggu ci àdduna bi desna luñu wara saytu ndax gëstukat yi ñungi joge ci defar ay base de done dem ci ay test yu gëna yaatu.

Gid ak quiz yu ci méngoo

Model IA leeral nañu koTaggat ci IANatt li nga xam — natt quiz IA bu amul faydaSeetal benn baat IA ci sunu glossaireToppal toppukaayu génne xeetu IA
Gis nga lii am njariñ?