Guardian neena ay yeesal telecom yu UK munnañu bayi réew mi ci ginnaaw ci juntuwaay yu bees yi

Lu xew

Guardian neena njiitu telecom yu UK ñungi artu ni yeesal 5G bu yeex bi ak ay yeexal ci waajal munna tax réew ma munul jappale ay jeego yu jëm ci juntuwaay yu bees yi. Rapport bi dafay wax ci done yiy wane ni reso bi di doxee ak li liggéeyukaay yi wax ci gaawaay ak njëgu yeesal infrastructure yi.

Guardian bi neena njiitu usine yi deñoo jaaxle ci ni UK munna nekkaat ap gina suux ci juntuwaay yu bees yi ndax te yeesal jokkoo yi nekkul ci yoon wi ñuy tabax ngir taggat ak doxal ay xeetu juntuwaay yu bees yi. Artikle bi dafay wuutale ay datacentre yu soxla kuuraŋ ak ndox yu bari, ak reso yu yaatu yi ak mobile yi nga xamni dinañu yobbu dem bi ak dikk bi jublu ci juntuwaay yu bees yi te ñiy konsome ak ligeeykat yi defarnañu ko ci tasaaro bi. Li gëna am solo ci rapoor bi mooy ni lëkkaloo bi mënna nekk luy tënk infrastructure IA te baña nekk lu am njariñ ci ginaaw.

Sunu sukkandikoo ci The Guardian, UK yokk na posisioŋam ci bande large bi BT's Openreach ak yeneen furnisër yaatal fibre bu mat sëkk. Rapport bi dafa wax ni yeesali 5G mobile yi ci réew mi dañu gëna dem ndànk. Dafay wax ci Which? rapoor bu sukkandiko ci ay done yu Opensignal, di wax ni coverage mobile bu UK bi moo gina bon ci 27 réew yi bokk ci EU ak beppu réew bu G7. Guardian neena boobu cammbar moo def UK ci 57 palaas ci aduna bi ci wallu reso bi, 70 palaas ci gaawaayu yebbi ak 55 palaas ci kalite bu wóór ci ay ligeey yu mel ni woote widewo, streaming ak jeu video. Limu yooyu The Guardian moo leen joxe ngir firnde ni ap bërëb la ci jokkolante bi, te du ap natt bu jub ci waajal juntuwaay yu bees yi.

Andrea Donà njiitu reso yi ci VodafoneThree neena The Guardian ni kalite reso bi fi nekk munna doon ap artu ci li jëfandikoo juntuwaay yu bees yi muna laaj. Donà dafa méngale congestioŋ bi mëna am ci ëlëg ak ni jëfandikukat yi di ñàkkee siñaal su nit ñu bari dajaloo ci xew-xew yu melni concert wala fixture sportif. Artikle bi dafa joxe li Donà wax ni jafe-jafe kàttan bi yenn saa yi mën na nekk luy wéy sudee aplikaasioŋu IA yi dañu soxla kàttan bu gëna bari ci jëfandikoo bis bu nekk. Ñaareelu njiitu telecom bu ñu waxul turam ci rapoor bi mungi xamle diggantam bi diggante juntuwaay yu bees yi ak jokkolante bi luy sooga juddu waaye neena munna nekk ap jafe jafe bu nasonaal.

Guardian neena VodafoneThree amna £11bn ngir yeesal ay mast ak yeneen paccu reso am boole ci xarala yu 5G. Donà neena sosete bi mingi wàññi limu mast yi ci réew mi yépp ci 30% te jafe-jafe bi gëna mag mooy yeesal sit yi fi nekk moo gën tabax yeneen yu bees. Rapport bi dafa wax ni lu tollu ci 96% ci yeesali VodafoneThree yi ñu ngi ci sit yi fi nekk, waaye lu ëppu genn-wàll ci ñooñu dañu soxla yenn xeetu ndigalu waajal. Operatër yi neenañu The Guardian ni mbir yi mënnañu guddu te bari ay birokrasi. Rapoor bi neena operateer yi deñoo bëgg ay reso mobil yu ñu jappee ni ay juntuwaayu nasonaal yu am solo, ñu am ay ndimbal yu mel ni yooyu ñuy jox datacentre yi ak sistemu enersi ak ndox ci ay bërëb yu mel ni njëgu bisnees ak enersi.

Ay leeral ci cosaan: theguardian.com ↗

Lu tax mu am solo

Muy wax ni taxawaayu juntuwaay yu bees yi nekkul ci datacentre yi, kuuraŋ ak ndox rek, waaye itam ci reso mobile yi ak bande yaatu yiy boole jëfandikukat yi ak entreprise yi. Wax ji amul benn firnde bu moom boppam fii, te rapoor bi waxul ban IA dina magg mbaa su fekke ni rang yu reso bi fi nekk mingi wax luy waaja am ci ëllëgu IA.

Rapoor bu Guardian bi defay yaatal waxtaanu juntuwaay yu bees yi ci IA. Wuute mbooloo mi dafay faral di lalu ci kàttan ordinatër, datacentre, kuuraŋ ak seddal. Muy wax ci xët wii ni dugal xaalis boobu mën na ñàkka am njariñ sudee reso yiy boole nit ñi ak mbootaay yi mënu ñu jël dem bi ak dikk bi ciy bawoo. Punt bi lu jëm ci man-mani IA yiñ samp ci aparey konsomatër yi ak sarwiisu bisnees yi, ndigam rapoor bi xammewul ay produit wala xayma li ñuy seentu ci seeni done.

Ngir UK, jafe jafe bi moy ap jafe jafe koom ak politik , du wax ni sarwiisu juntuwaay yu bees yi deñuy lajj ci réew mi yepp. The Guardian neena benn njiit yaakaarna ni ay jafe jafe reso bi munna nekk ap jafe jafe taxawaayu juntuwaay yu bees ñewe te juntuwaay yu bees yi deñu leen boole ci ay fasoŋu porodiwi. Senaario boobu dafay nuru ëlëg. Artikle bi joxewul benn xalaat bu moom boppam ci ni ñuy jëfandikoo ay aparey, amul benn natt bu jëm ci dem bi ak dikk bi ci reso bu juntuwaay yu bees yi, te amul benn méngale buy wane ni réew yi gëna am doole ci seeni telefon dina ñu am njariñu juntuwaay yu bees yi.

Bottleneck biñ wax ci waajal bi mën na indi jafe-jafe ci gaawaay bi ak njëgu yokkuteg reso bi. Guardian neena operatër yi deñuy sàkku ndigal ngir yeesal sit yu bari yi fi nekk, doonte dañuy wax ni yeesal yooyu ay matuwaayi yokkute yu yomb lañu. Sudee kontu boobu dëgg la, coppite ci anam yi ñuy nangu mën na indi jafe-jafe ci génne gi te du soxla xaalis bu nguur gi di dugal ci liggéey bi. Waaye, rapoor bi waxul ñaata demànd lañu yeex, ñaata fan lañuy jël ngir nangu ko, ban njiit moo ko waral, wala ndax waajal coppite yi kese ñooy saafara jafe-jafe yi ci wàllu xarala ak xaalis.

Muy yekketi itam benn laaj ci ni nguur yi di xaajalee ak jappale juntuwaay yi sistem IA yi di jëfandikoo. Guardian neena operatër yi japp nañu seen reso ni ay juntuwaayu nasonaal yu am solo waaye neenañu jotuñu benn ndimbal bu ñuy jox ay santaru done ak sistemu enersi ak ndox. Tegtale boobu mën na am solo ci politik publik, waaye balluwaay bi joxewul njariñu ndimbal yiñ ci laaj, njubte gi nguur gi def ngir wuute ci paj mi, wala tontu ofisel ci laaj bi operatër yi laaj. Li ñu bàyyi xel mooy tënk li ñu mëna wax ci dosiye politik bi.

Li nga wara seetaan ci topp

Ay jeego yu am solo bokkuna ci ndax UK dina soppi ay sartu waajal ngir yeesal ay sitweb mobile yu fi nekk, ndax ay operatër dinañu am ndimmbal bu ñuy méngale ak yeneen juntuwaay yu am solo yi, ak ndax ay juntuwaay yu juntuwaay yu bees yi dinañu defar ay yokkute ci dem bi ak dikk bi njiit yi di xaar. Ba leegi xama guñu yaatuwaayu, waxtu ak fi ñuy séddale bépp laaj bu nara am ëlëg.

Test bi njëkk mooy ndax sàrti waajal yi dina ñu soppeeku ngir yeesal reso mobile yi. Guardian dafa wax ni lu ëppu genn-wàll ci yeesali VodafoneThree ci sitweb yi fi nekk dañu soxla ndigalu waajal, kon firnde ci waxtu nangu, bañ demànd yi ak njeextalu bepp coppite dina tax ñu xam ndax sàrt yi ñooy gëna gàllankoor. Woykat bi waxul ni nguur gi jël na dogal ngir tëral benn kalendriye wala ay coppite.

Ñaareelu jafe-jafe bi mooy defar reso 5G yuy demal seen bopp. Guardian bi dafa xamme xaralay standalone ak yeesal mast ni pàcc yu am solo ci pexe dugal xaalis, waaye du joxe benn bis bu ñuy jeexal, target coverage wala yokkute buñ natt ci boppam bu juddoo ci dugal xaalis yooyu. Rapport yi ci kanam war nañu wuutale li ñuy jël ci kapitaal bi ak kàttan yiñ dugal, ba noppi xool ndax yokkute yi dañuy yegg ci barab yi fi mu nekk nii gëna néew coverage ak wóor.

Baatuwaayu dem bi ak dikk bi ci IA itam war nañu ko natt. Guardian bi xamlena ni njiit yi deñoo xaar ni ay juntuwaay yu juntuwaay yu bees yi munnañu yokk laaj bi ci diiru ñaar mbaa ñetti att waaye joxewul benn xayma ci dem bi ak dikk bi mbaa ay model yu moom seen bopp. Firnde yu am njariñ ñooy coppite yi am ci sargu reso bi méngoo ak aplikaasioŋu IA yi, laaj done yi ci aparey konsomatër yi, ak ndax liggéeyum IA dafay am ci aparey bi wala ci datacentre yu sori. Su detay yooyu amul, "Jafe-jafe dem bi ak dikk bi ci IA" bi ñu séentu nekk na ap artu ci liggey bi te du ab njariñ bu wóor.

Fi may jeexalee mooy anam wi nguuru UK di doxalee ci infrastructure telecom yi war nañu ko xoolaat bu baax. Guardian neena operatër yi deñoo bëgg ay ndimmbal ci wallu xaalis ak energie bu ñuy méngale ak yooyu ñuy jox yeneen sekteer yu bokk ci infrastructure nasonaal yu am solo yi. Li ñu xamul ci xët wi mooy ndax ministre yi nangu nañu ñu méngale ko, ndax ndimbal lu mel noonu dina gaawlu jëfandikoo gi, wala ndax dina ñu toxal njëg yi ci ñiy fay juuti wala ñeneen ñiy jëfandikoo energie. Firnde gu moom boppam ci Ban? ak lim Opensignal, tontu ofisel, ak firnde ci yokkuteg yeesal dëgg dina leeral mbir mi.

Gid ak quiz yu ci méngoo